Met zijn kunstcollectie bouwt investeringsbankier Alain Servais een tweede leven, een &lsquo;buitenwereld&rsquo;, voor zichzelf.

Bij Alain Servais staat kunst centraal. De Amerikaanse Thomas Houseago, Steven Parrino en Sam Gilliam, de Britse Damien Hirst, de Pakistaans-Amerikaanse Huma Bhabha, de Iraaks-Amerikaanse Michael Rakowitz, de Mexicaanse Gabriel de la Mora, de Zuid-Afrikaanse Roger Ballen, de Egyptische Ghada Amer ... Ze zijn overal. Zijn interieur staat volledig in het teken van hun werk. De voorbije dertig jaar heeft hij een kunstverzameling aangelegd die is ontstaan uit een "samenspel van mijn &lsquo;neuroses&rsquo; en de kunst. In mijn familie was er niemand die werken verzamelde. Ik heb kunst leren kennen in het museum. Op mijn zestiende was ik met mijn vader eens in New York. Als medeoprichter van de Dewaay-bank moest hij daar zijn voor zaken. Intussen trok ik naar het MoMa, waar ik Les Demoiselles d'Avignon (Picasso) en De sterrennacht (Van Gogh) zag. Ik voelde een emotie die ik niet kon thuisbrengen. Maar goed, de tijd verstreek en ik stortte me in een intense carri&egrave;re. Tegen mijn dertigste werden mijn kinderen geboren. Ik begon het leven te begrijpen: in mijn beroep, dat vooral om geld draait, miste ik een &lsquo;menselijke&rsquo; dimensie. Ik had behoefte aan een &lsquo;buitenwereld&rsquo;. Ik dacht dat het misschien best interessant zou zijn om thuis ook een museum te hebben. Ik ben begonnen met fotografie. Mijn eerste aanwinst, Ballad of Sexual Dependency van Nan Goldin, ontdekte ik in 1995 in het Whitney Museum. Ik was tot tranen toe geroerd. Op een dag was ik in het Met in New York toen ik als vastgenageld bleef staan voor een foto uit Hans Bellmers reeks Die Spiele der Puppe. Ik begreep dat de vermelding 'Courtesy Timothy Baum' (een grote Amerikaanse verzamelaar van surrealistische fotografie, red.) betekende dat de foto te koop was. En zo is ze vanuit het Met bij mij thuis terechtgekomen."&nbsp;
Als zakenbankier, directeur trading van internationale obligaties bij de bank Dewaay, later Puilaetco-Dewaay, en tegenwoordig consultant Asset Backed Securities bij grote banken, vond hij beetje bij beetje de middelen om zijn verzameling uit te breiden. En die groeide dan ook gestaag, en niet langer alleen met foto&rsquo;s. Met zijn analytische geest (als financieel analist en psychoanalyticus) wist Servais de kunstwereld te ontcijferen. Zijn jeugdvriend en tennispartner Christophe Van de Weghe streefde een carri&egrave;re als professioneel tennisser na. Hij liep echter een hernia op en hing zijn tennisracket aan de wilgen, waarna hij bij de belangrijke New Yorkse galeriehouder Gagosian aan de slag ging. "Christophe speelde tennis met Frank Stella, een echte tennisfanaat. Ik was in die tijd vaak in New York en ging dan bij Gagosian eten. Zo merkte ik een tweedeling tussen de kunstkopers, de beroemde 0,1% van de samenleving, en de kunstenaars, die vaak met moeite rond komen. Volgens die 0,1% is een schilderij automatisch kunst. Maar is het werk van mensen als Barbara Kruger, Cindy Sherman en Frank Stella ook echt kunst?" Hij besloot daarom het verkoopbare en speculatieve werk te laten voor wat het was en ging kunstenaars steunen die het zwaar hadden en werken maakten met een medium dat moeilijk te verkopen was.

<h3 dir="ltr" style="text-align: justify;">No future</h3>
Steven Parrino, verbonden met het &lsquo;no future&rsquo;-ethos van de punkbeweging, dat afwijkt van een leven gedicteerd door materieel geldgewin, stelde zich de vraag: is dit niet een vorm van schilderkunst die voorbij de schilderkunst gaat? Thomas Houseago, een grote, massieve, roodharige man die pure kracht uitstraalt, heeft aanleg voor depressie. &ldquo;Zijn beeldhouwwerken zien er indrukwekkend uit, maar zijn gemaakt van broze materialen.&rdquo; Het idee voor Damien Hirsts Medicine Cabinet, met lege medicijndoosjes, kwam van zijn moeder, die bij het kleinste pijntje een zalfje tevoorschijn toverde. Als kind voelde hij zich al beter bij het zien van de verpakking. &ldquo;Mijn droom&rdquo;, zei Hirst, &ldquo;is dat mensen zich dankzij mijn werk beter voelen. Ik hou van mensen die mij werelden laten zien die niet de mijne zijn. Een van mijn grootste intellectuele emoties dank ik aan Claude L&eacute;vi-Strauss, die zogenaamd onderontwikkelde stammen in het Amazonegebied observeerde: &lsquo;wilden&rsquo; die ons toonden hoe we zelf in elkaar zitten.&rdquo;&nbsp;
Zijn visie werd nog versterkt door zijn mentor, Herman Daled (een belangrijke Belgische verzamelaar van conceptuele kunst, die in 2020 is overleden). &ldquo;Kunst gaat om meer dan het verzamelen van objecten. Kunst heeft me geleerd te lezen, te luisteren en te kijken. Als discipel van Herman Daled ben ik geen verzamelaar, maar een dumpsterdiver. Ik plan niet, ik experimenteer.&rdquo; Hij stelt zich open voor een werk en het werk stelt zich open voor hem. Hij stelt een mentale constellatie op waarin het nieuwe werk een plaats krijgt. Nog zo'n les van zijn mentor: wantrouw schoonheid, want dat is slechts &ldquo;opgehoopte esthetiek. De kunstenaars van de Duitse expressionistische groep Die Br&uuml;cke werden destijds veracht, maar vandaag worden ze aanbeden. We moeten op zoek gaan naar wie nu, in onze tijd, wordt veracht. Kunst moet ongemakkelijk zijn.&rdquo;

<h3 dir="ltr" style="text-align: justify;">Mentors</h3>
Naast Daled had Servais nog twee andere mentors: Anton Herbert, de Gentse oprichter van de Anton &amp; Annick Herbert-collectie, en Sylvio Perlstein, een Belgisch-Braziliaanse diamantair uit Antwerpen, die afgelopen zomer is gestorven. &ldquo;Alle drie waren ze buitengewoon nieuwsgierig, maar op een gegeven moment zijn ze gewoon opgehouden met verzamelen. Ze zagen er de zin niet langer van in.&rdquo; Hij ontmoette Daled tijdens een conferentie en het was meteen &ldquo;intellectueel vuurwerk&rdquo;. Hij vroeg Daled of hij diens tekst mocht inkijken. Die antwoordde: &ldquo;Ik geef mijn tekst nooit aan iemand, maar ik ga akkoord op &eacute;&eacute;n voorwaarde: dat je hem aan niemand anders doorgeeft.&rdquo; "Ik stuurde hem natuurlijk meteen naar al mijn kennissen over de hele wereld ... maar heb hem dat pas jaren later bekend. De website InitiArt, van mijn Chinese vriendin Selina Ting, neemt de inhoud ervan trouwens over in een interview met Hermann.&ldquo;
Hij heeft veel contact met curatoren &ldquo;die eigenlijk gewoon verzamelaars zonder geld zijn&rdquo;: de Zwitser Hans-Ulrich Obrist, Katerina Gregos (KMST, Athene), Bettina Steinbr&uuml;gge (Mudam, Luxemburg), Chris Dercon (Fondation Cartier), Emma Lavigne (Pinault Collection), Martin Bethenod, Bernard Blist&egrave;ne, Kasia Redzisz (Kanal) en Diana Campbell. Hij voelt zich een beetje de Daled van zijn tijd, met de verantwoordelijkheid om op zijn beurt mentor te zijn. Tegen een jonge curator die twijfelde over de aankoop van een tekening die minder kostte dan een video van de kunstenaar, zei hij: &ldquo;Het is alsof je bij Saint Laurent een T-shirt gaat kopen. Kies maar een andere kunstenaar.&rdquo;
Vandaag bestaat de collectie uit bijna duizend werken. Een deel ervan bevindt zich in een loft in Schaarbeek, waar hij meer dan tien jaar lang heeft gewoond. Toen hij naar zijn woning in Ukkel verhuisde, had hij al wat ervaring opgedaan en bezoekers bij hem thuis ontvangen. &ldquo;Als je kunst koopt, ben je ook verantwoordelijk voor de verspreiding ervan. Die werken zijn niet mijn exclusieve bezit, ze zijn net zo goed van anderen als van mij: daarom heb ik de loft twintig jaar geleden dus opengesteld.&rdquo; Hij kent verzamelaars die hun collectie nooit veranderen: hun kunstwerken worden fossielen. "Bij mij thuis vertrouw ik dat toe aan mijn directrice, Lorraine de Thibault. In de loft heeft een externe curator carte blanche. In 2020 kwam hij in Montpellier bijvoorbeeld op het idee om &eacute;&eacute;n werk per aankoopjaar te selecteren. Om bezoekers een beeld te geven van de tijd waarin het werk was gemaakt, koppelde hij elk stuk aan een belangrijke gebeurtenis, bijvoorbeeld 11 september 2001. Zo werd me duidelijk hoezeer mijn smaak is ge&euml;volueerd, van lichamelijk en visceraal naar sociologisch en politiek." Kortom, hij verwacht dat de collectie hem iets over zichzelf leert: &ldquo;Ze heeft me naar de meest onverwachte plaatsen geleid.&rdquo;

<h3 dir="ltr">Wie zijn de Belgische verzamelaars?</h3>
Volgens hem hebben Belgische verzamelaars het minst behoefte aan externe bevestiging. "Dat hangt samen met het feit dat er geen echt Belgisch nationalistisch gevoel is. Belgi&euml; is een kunstmatig, neutraal bufferland naar Zwitsers model, dat door de Engelse, Pruisische en Russische geallieerden is gecre&euml;erd om te voorkomen dat er een nieuwe Napoleon zou opstaan. Onze grondwet voorziet in een stemplicht, wat een verdedigingswerk is tegen extremisme omdat dat de gematigde stemmers zo ook komen opdagen. Ons gebrek aan samenhang, individualisme en nationalisme zet ons ertoe aan om naar buiten te kijken. Waarom zijn de Engelsen en Fransen slechte verzamelaars van hedendaagse kunst? Omdat ze vasthouden aan wat in het Louvre of het British Museum te zien is. In dat opzicht hebben wij dus geluk dat er hier geen Louvre is."
Voor wat de toekomst betreft, gelooft hij niet in het hiernamaals of mausolea. &ldquo;Ik weiger mijn kinderen op te zadelen met een priv&eacute;museum. Ik voel me ge&iuml;nspireerd door verzamelaar en mecenas Eli Broad in Los Angeles. Die heeft een uitleencentrale opgezet. Net als hij besteed ik tijd aan het verspreiden van de collectie onder Europese musea.&rdquo; Hij verkoopt bijna niets, behalve enkele dubbele exemplaren. "De collectie heet Servais Family Collection. Toen ik mijn professionele carri&egrave;re startte, liet mijn vader zien hoeveel vertrouwen hij in me had. Hij gaf me geld om kunstwerken te kopen en stelde hierbij geen vragen. Ik wil hem eer bewijzen." Mijn dochters, die 29 en 27 jaar oud zijn, hebben geen bezwaar tegen deze allesoverheersende passie. Mijn familie, neven, nichten ... Ik leen hen mijn werken zonder probleem uit. Het is immers net dat delen wat mij het meeste interesseert.

Ontmoeting met Alain Servais, de verzamelaar-analist

Recommended posts for you

Mode

Moederdag 2026: de ultieme gids voor luxecadeaus voor een stijlvolle moeder

Mode

De fijnste damesschoenen voor deze zomer: loafers in de hoofdrol

Mode

De meest iconische sneaker van de jaren 90 maakt haar comeback — gedragen door Alek Wek

HOMMES

Luxehorlogerie: in 2026 verovert de beige wijzerplaat definitief terrein

Art & Culture

Netflix, Disney+ en Prime Video: de 7 films en series die in mei 2026 verschijnen

Beauty

Rhode: het virale skincaremerk van Hailey Bieber komt officieel naar België!

Mode

Moederdag: een parel in beweging om het essentiële te zeggen volgens dinh van

Mode

De mooiste looks van het Met Gala 2026 op de rode loper